วัฒนธรรมสร้างสรรค์

วัฒนธรรมสร้างสรรค์

วัฒนธรรมสร้างสรรค์ และ การสืบทอดทางวัฒนธรรม

งานหัตถกรรม
หัตถกรรม (crafts) หมายถึง สิ่งที่สร้างขึ้นด้วยมือเป็นหลัก มีหลากหลายประเภท ทั้งข้าวของเครื่องใช้ เช่น ภาชนะ เสื้อผ้าเครื่องนุ่งห่ม ใช้ประดับตกแต่ง หรือเป็นวัตถุทางด้าน ศาสนา ประเพณี เช่น กระทง เครื่องบูชา ใช้เพื่อความสวยงามหรือเป็นเครื่องมือในการประกอบอาชีพ เช่น การปั้น การแกะสลัก การจักสาน โดยนำวัตถุดิบที่มีอยู่ตามธรรมชาติมาประดิษฐ์เป็นเครื่องมือเครื่องใช้เพื่อประโยชน์ใช้สอย

งานหัตถกรรม แบ่งออกได้เป็นหลายประเภท เช่น

งานหัตถกรรมจักสาน

เครื่องจักสานเป็นหัตถกรรมที่สันนิษฐานว่าเก่าแก่ที่สุดของมนุษย์ เพราะทำขึ้นจากวัสดุที่หาง่าย เครื่องจักสาน เป็น เครื่องใช้ที่ทำขึ้นจากวิธีการ จัก สาน ถัก ทอจากวัสดุที่มีอยู่ตามท้องถิ่นทั่วไป เช่น หวาย ไม้ไผ่ ใบลาน กก ฟาง ก้าน และใบมะพร้าว เป็นต้น หลักฐานที่ขุดพบจากเครื่องมือ เครื่องใช้ของมนุษย์ก่อนประวัติศาสตร์พอจะยืนยันได้ว่า มนุษย์รู้จักทำเครื่องจักสานมานานและเก่าแก่กว่าหัตถกรรมอื่น ๆ

งานหัตถกรรมจากไม้

งานไม้โดยส่วนใหญ่มีความโดดเด่นด้านการแกะสลัก การเลือกใช้ไม้เนื้ออ่อน ไม้เนื้อแข็ง ประกอบด้วยทักษะฝีมือที่ละเอียดอ่อน จะทำให้ได้เห็นถึงความงดงามของงานแกะสลักและลวดลายเนื้อไม้แต่ละชนิด

งานหัตถกรรมสิ่งทอ

ผ้าและงานทอผ้า จากหลกฐานทางประวิติศาสาตร์ มนุษย์เรียนรู้การทดผ้าและทอผ้าขึ้นใช้มาแล้วไม่ต่ำกว่า 2500 ปี นับเป็นสิ่งที่แสดงให้เห็นถึงความเจริญรุ่งเรืองทางด้านศิลปะและวัฒนธรรมความเป็นอยู่ของผู้คนจากหลากหลายเชื้อชาติ

งานหัตถกรรมโลหะ

เป็นงานหัตถกรรมประเภทที่ใช้โลหะเป็นวัตถุดิบ ไม่ว่าจะเป็น ทอง เงิน สำริด ซึ่งมีทั้งเครื่องใช้ในครัวเรือน เครื่องประดับตกแต่ง

งานหัตถกรรมกระดาษสา

วัตถุดิบหลักที่ใช้ในการผลิต คือ ปอสา ใช้ทำกระดาษสา จะพบมากในภาคเหนือ มีการนำมาใช้ทำเครื่องประดับตกแต่งและเครื่องเขียนกันอย่างแพร่หลาย เป็นที่นิยมทั้งภายในและภายนอกประเทศ ด้วยการนำเยื่อปอสามาผสมกับวัสดุการธรรมชาติอื่น เช่น ดอกไม้ หรือสีจากธรรมชาติ แล้วจึงนำมาทำเครื่องประดับต่างๆ เช่นโคมไฟกระดาษสา การ์ดอวยพรกระดาษสา สามารถเพิ่มมูลค่าวัสดุจากธรรมชาติในท้องถิ่นได้อย่างดี

งานหัตถกรรมเครื่องปั้นดินเผา

ไทยเป็นแหล่งของงานหัตถกรรมเครื่องปั้นดินเผาที่มีประวัติศาสตร์อันยาวนาน เครื่องปั้นดินเผาที่ได้จะมีสีสันลวดลายต่างไปตามลักษณะของดิน และฝีมือของช่างในแต่ละท้องถิ่น มีการทำเครื่องปั้นดินเผานี้มีอยู่ทั่วทุกภาค แหล่งใหญ่อยู่ในภาคกลาง ภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคเหนือ

งานหัตถกรรมงานประดิษฐ์

หัตถกรรมประเภทนี้เป็นงานที่ต้องใช้ความความคิดสร้างสรรค์ทางศิลปะ และความชำนาญในทางช่างหัตถกรรม งานประเภทนี้จะสร้างผลงานมาใช้ประโยชน์เพื่อการตกแต่ง และเพื่อการใช้สอยในครัวเรือน เช่น ดอกไม้ประดิษฐ์ ต้นไม้ประดิษฐ์ กรอบรูป

งานหัตถกรรมจะมีการพัฒนารูปแบบไปตามกาลเวลา ฝีมือของช่าง ประสบการณ์ ที่มีการสืบทอดความรู้ ความชำนาญ จากรุ่นหนึ่งไปถึงอีกรุ่นหนึ่ง งานหัตถกรรมเป็นงานหรือกิจกรรมที่ต้องใช้ซึ่งระยะเวลาและทักษะ จึงทำให้งานหัตถกรรมมีคุณค่าทาง และมีความงามทางศิลปะ อาจกล่าวว่างานหัตถกรรมเป็นงานศิลป เป็น วัฒนธรรมสร้างสรรค์ และ Creative Culture แขนงหนึ่ง